با صدور کارت هوشمند بنزين کنترل مصرف سوخت الکترونیکی می شود

کامپيوتر و فن آوري اطلاعات :: گوناگون فن آوري اطلاعات

موضوع: با صدور کارت هوشمند بنزين کنترل مصرف سوخت الکترونیکی می شود

شاید شما هم جزو کسانی باشید که اتومبیل داشته و شنیده‎اید که به تازگی استفاده از کارت هوشمند برای سوخت بنزین مطرح شده است. این که این فناوری جدید از کجا آمده و معیار آن چیست ؟

مهندس ناصر تقدس، معاون برنامه‎ریزی شرکت پالایش و پخش فرآورده‎های نفتی ایران در اینباره گفت: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‎های نفتی ایران طی قراردادی به ارزش 430 میلیارد ریال با شرکت صنایع مخابراتی راه دور ایران، کلیه امور مربوط به طراحی و تهیه کارت هوشمند بنزین و مراحل اجرایی طرح از جمله نصب کارت‎خوان، جمع آوری اطلاعات و صدور کارت، یک سال نگهداری، ایجاد مراکز امور مشترکین و خودراهبری سیستم را به عنوان پیمانکار و مجری طرح به این شرکت واگذار کرده است.

خصوصیات و مزایای کارت هوشمند سوخت
کارت‎های مغناطیسی همچون کارت‎های اعتباری بانکی تنهاحاوی تک اطلاعاتی به نام شماره رمز 4 رقمی است، این کارت‎ها پس از قرار گرفتن در کارت خوان یا سیستم خودپرداز از طریق سیستم online به سرور بانک مربوطه متصل می‎شوند. بقيه اطلاعات از جمله نام دارنده حساب بانکی، میزان موجودی، مانده حساب وغیره از طریق سرور منتقل می‎شود.
اما کارت هوشمند به علت دارا بودن قابلیت‎های بالا علاوه بر سیستم online قادر به استفاده از سیستم Offline نیز هست چرا که اطلاعات به طور کامل بر روی خود کارت درج می‎شود.
به علت نبود بسترهای مخابراتی و براساس تجربیات، بخصوص 5 سال تجربه بهره‎برداری از این سیستم در زاهدان، سیستم Offline برای کارت هوشمند سوخت برگزیده شد.
اگر دارنده کارت اعتباری بانکی در زمان معین به علت ایراد در برقراری ارتباط با سرور بانک قادر به استفاده از ''ATM'' نباشد، می‎تواند به ''ATM'' دیگر مراجعه کند، اما بروز چنین مشکلی در مورد خودروها باعث ایجاد صف‎های طویل شده و عملا سیستم سوختگیری را مختل می‎کند.
این در حالی است که کارت‎های هوشمند قادرند تمام اطلاعات از جمله نام مالک، شماره خودرو، آخرین میزان سوختگیری، زمان دقیق و جایگاه آن را در خود نگهداری کنند.
به این ترتیب در صورت قطع ارتباط جایگاه با مرکز یا حتی در صورت قطع شبکه مخابراتی، دارندگان کارت هوشمند سوخت خواهند توانست براحتی از خدمات آن استفاده کنند.
اطلاعات جایگاه‎ها 3 بار در شبانه‎روز یا به عبارت دیگر هر 8 ساعت یک بار به ایستگاه‎های میانی و از آنجا به مرکز شبکه در تهران منتقل شده و در یک پایانه اطلاعاتی ثبت و ضبط می‎شود.
در صورت قطع ارتباط شبکه یا قطع ارتباط جایگاه، سوختگیری از طریق کارت هوشمند انجام می‎شود، اما اطلاعات ثبت شده در شبکه ایستگاه، در بدترین حالت یک بار در شبانه‎روز به مرکز منتقل شده و ضبط می‎شود.
به عبارت دیگر اطلاعات از کارت خوان نصب شده روی تلمبه به کامپیوتر مسئول جایگاه و از آنجا به سرور مرکز منتقل می‎شود.
به این معنی که کارت خوان و کارت هوشمند می‎توانند به صورت مستقل از شبکه ارتباطی جایگاه منطقه یا حتی کشور کار کنند.
این کارت خوان‎ها روی خود تلمبه نصب می‎شود، در واقع هر تلمبه مجهز به 2 کارت خوان در طرفین است به طوری که خودروها می‎توانند در 2 طرف تلمبه از آنها استفاده کنند.

نحوه تامین اعتبار کارت هوشمند سوخت
تقدس درخصوص نحوه تامین اعتبار این کارت‎ها اظهار داشت: پرداخت الکترونیکی بهای فراورده یا همان کیف پول الکترونیکی در 2 صورت قابل اجراست. در روش اول یا credit، بانک با اعتماد به مشتری خود در ابتدای ماه اعتباری معین به دارنده کارت هوشمند تخصیص می‎دهد و متقاضی نیز تا پایان ماه بدهی خود را به بانک عودت می‎دهد.
اما در روش دوم یا debit، دارنده یا متقاضی کارت هوشمند به بانک مراجعه کرده و اعتبار مورد نیاز برای کارت را واریز می‎کند.
وی تاکید کرد: قانون، کارت هوشمند را برای سوختگیری خودروها الزامی کرده است، اما برای پرداخت الکترونیکی وجه، الزامی وجود ندارد.
بنابراین بانک‎ها با اختصاص سود روزشمار یا اهدای جوایز از طریق قرعه‎کشی می‎توانند دارندگان کارت را به پرداخت الکترونیکی بهای فرآورده سوختی ترغیب کنند.
در این راستا و برای ورود کارت هوشمند به شبکه بانکی کشور پیمانکار در راستای تعهدات خود با چند بانک وارد مذاکره شده که مذاکره با بانک ملت نهایی شده است.

فناوری‎های جدید عاملی برای حل مشکلات
- پرداخت الكترونيكي بهای فرآورده‎های سوختی محسنات و مزایای قابل توجهی به همراه دارد که به اختصار به چند مورد از آنها اشاره می‎شود.

1- کاهش فرسایش اسکناس
چاپ اسکناس برای بانک مرکزی ارزبری و هزینه ریالی سنگینی به همراه دارد. با علم به این مطلب و این که بیشترین میزان فرسودگی اسکناس در جایگاه‎های سوختگیری صورت می‎گیرد، ورود کارت هوشمند سوخت باعث کاهش قابل توجه فرسودگی اسکناس و در نتیجه کاهش هزینه‎های کمرشکن چاپ آن می‎شود.

2- افزایش امنیت جایگاه
با رشد صعودی تولید خودرو در سالهای اخیر و در نتیجه افزایش تعداد دارندگان خودرو و مراجعان به جایگاه‎ها و همچنین افزایش همه ساله قیمت بنزین و سایر فرآورده‎های سوختی (به غیر از سال 84) روزانه بر میزان نقدینگی جمع شده در جایگاه‎ها به طور قابل توجهی افزوده است به طوری که خودروهای مجهز انتقال اسکناس بانک‎ها، برای جمع آوری درآمد روزانه به جایگاه‎ها مراجعه می‎کنند؛
همین امر باعث شده، ضریب امنیت جایگاه‎ها بشدت کاهش یابد، بنابراین با استفاده از کارت هوشمند امنیت جایگاه‎های سوختگیری نیز تامین خواهد شد.

3- فرهنگ ICT و تجارت الکترونیکی فراگیر می‎شود
در حال حاضر استفاده از کارت‎های اعتباری تنها مختص به کارت بانک‎ها شده است، بنابراین تنها قشر خاصی از جامعه از این روش نوین داد و ستد استفاده می‎کنند و تنها دارندگان حساب‎های بانکی با این مفهوم آشنا هستند آن هم در قالبی بسیار محدود؛
اما دارندگان خودرو قشر وسیعی از جامعه و از هر طبقه اجتماعی هستند. بنابراین با پرداخت الکترونیکي بهای بنزین، تعداد افرادی که با مفهوم تجارت الکترونیکی و مزایای آن آشنا می‎شوند، افزایش می‎یابند.
براساس قراردادی که با پیمانکار طرح بسته شده است در مرحله اول 10 میلیون کارت هوشمند سوخت صادر مي شود که این رقم در مراحل بعدی افزایش خواهد یافت.

4- ایجاد بانک اطلاعاتی، پس پرده بهداشت عمومی
اسکناس یکی از عمده‎ترین ناقلان بیماری‎های مسری است که با کاهش دست به دست شدن آن کمک شایانی نیز به بهداشت عمومی خواهد شد. اما مهمترین دلیل و رهاورد صدور کارت هوشمند ایجاد بانک اطلاعاتی بسیار گسترده است.
در حال حاضر آمار دقیقی از تعدادخودروهای در حال تردد، میزان مصرف سوخت آنها نسبت به میزان مسافت طی شده و میزان تجمع خودروها وجود ندارد.
با صدور کارت هوشمند حتی تعداد خودروهایی که در شهرهایی غیر از شهر محل صدور پلاک در حال تردد هستند، به صورت دقیق قابل آمارگیری است.
یا این که می‎توان محاسبه کرد خودرویی خاص در سال چه میزان بنزین مصرف می‎کند، بنابراین می‎توان گفت ایجاد بانک اطلاعاتی بسیار دقیق مهمترین هدف صدور کارت هوشمند بنزین است. به تعریفی دیگر با توسل به اطلاعات جمع آوری شده می‎توان سیاست‎های جدی‎تری اتخاذ کرد. اگرچه با قابلیت‎های بالای آن می‎توان کاربردهای دیگری نیز تعریف کرد.
تقدس خاطرنشان کرد: پس از اعلام نیروی انتظامی مبنی بر صدور کارت خودرو و گواهینامه هوشمند پس از یکسری مذاکرات در اینباره قرار شد کارت خودرو و کارت بنزین در یک کارت واحد ادغام شود، به این ترتیب اعتبار کارت بنزین نیز افزایش می‎یابد. این طرح در فاز دوم با صدور کارت هوشمند خودرو به مرحله اجرا در می‎آید.
از طرف دیگر کارت هوشمند سوخت در پیگیری سرقت‎های خودرو نقش مهمی ایفا می‎کند چرا که سارقان برای سوختگیری خودرو سرقتی در جایگاه‎های سوخت با مشکل جدی مواجه خواهند شد.

مفقود شدن کارت و راه حل
در صورت مفقود شدن یا سرقت کارت هوشمند با مراجعه مالک خودرو بهمراه کارت به مراکز امور مشترکین که تاسیس آنها از جمله تعهدات پیمانکار طرح است، شماره کارت در لیست سیاه قرار می‎گیرد و حداکثر ظرف 24 ساعت، سوختگیری از طریق آن غیرممکن خواهد شد.
برای دارنده کارت نیز مجددا کارت هوشمند سوخت صادر خواهد شد.

کارت هوشمند بنزین یا کنتور الکترونیکی مصرف سوخت
در زمینه قاچاق سوخت نیز کارت هوشمند به مانعی بازدارنده تبدیل خواهد شد. چرا که اگر خودرویی در بازه زمانی معین بیش از حد متعارف از کارت هوشمند استفاده کرده و سوختگیری کند از طریق این کارت تحت پیگرد قرار مي گيرد.
در واقع و به تعبیری درست‎تر می‎توان گفت همانگونه که برای مصرف آب و برق کنتوری تعبیه می‎شود، کارت هوشمند سوخت نیز کنتور الکترونیکی مصرف سوخت است.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی