همراهي يا مقاومت با منطق خيابان

ادبيات :: داستان کوتاه

موضوع: همراهي يا مقاومت با منطق خيابان

همراهي يا مقاومت با منطق خيابان
رفتن به خيابان و باز نگشتن است : يك وضعيت خياباني.
قرار گيري در خيابان ‏، قرار گيري در وضعيتيي خياباني نيست همان گونه كه وضعيت خياباني ارتباط چنداني با خيابان هاي هر روزه واقعي ندارد . آنچه در اينجا از خيابان مي شنويد رهسپاري به سوي قلب زندگي است هرچند از كار افتاده باشد يا ضربات كوبنده خود را سنگين تر از پيش بنوازد . خيابان دالاني است كه ما را به درون خويش مي كشاند ما براي انقلاب كردن بايد از آن بگذريم هرچند خيابان مسير هر روزه ما براي خريد و سر كار رفتن باشد . خيابان حامل تمامي تناقضاتي است كه زندگي روزمره را انباشته است . خيابان به عنوان يك فضا گنجايش همه چيز را دارد ، اين فضا هيچ گاه اشباع نمي شود ، هميشه در هياهوي راهپيمايي هاي پر ازدحام سالانه در گوشه هاي خيابان ها جايي براي فروش كالاهاي پهن شده در جاي جاي آن مهياست .
گوشه هاي خيابان ، آشغال ها تلنبار مي شود . گوشه هاي خيابان ، كارتون خواب ها و كارگران در انتظار كار به سر مي برند . گوشه هاي خيابان ها جايي براي مخفي شدن و يكباره بيرون جهيدن است همچنانكه به گونه اي پارادكسيكال محلي براي به نمايش در آمدن آن قسمت هايي از جامعه است كه در دروني ترين جاي شهر در بستر خاك و فقر محو مي شوند . گوشه هاي خيابان جايي است براي معطلي جوان ها ، براي تجمعات شهواني يا دخاني ، براي سرپا ايستادن و تماشا كردن . گوشه هاي خيابان جايي است كه نگاه ها از آن برگردانده مي شود جايي كه تماشايي نيست ، در برابر آن ويترين هاي مغازه هاست جايي كه نگاه ها را به سمت خويش معطوف مي سازد و خود را در مركز ديدها قرار مي دهد . تا آن هنگام كه صداي برخورد دو ماشين يا هياهوي دعوايي در آن سو نگاه ها را براي لحظاتي از تمركز مغازه ها به فضاي ديگري پرتاب سازد .
اين وضعيت پاردكسيكال خيابان ، اين تقاطع يادها و خاطره ها ، اين مواجهه با چهره هاي ناآشنا در مسيرهايي آشنا ، اين گشت هاي هر روزه كه سرانجام به خانه ها مي انجامد ، نمايشي از منطق قاطع اما از دست گريزنده خيابان است. همراهي با چنين منطق يا مقاومت در برابر آن چه صورتي خواهد يافت؟
ورود به خيابان اولين گام در جهت همراهي با منطق آن است . گام نهادن بر فضايي مهيا شده براي ارتباط : ارتباط با ديگري . خيابان ما را به هم مي رساند و در همان حال ما را از هم جدا مي سازد . خيابان ها فضاها را تكه تكه مي كنند و قطعه قطعه ها را با هم مربوط مي سازند . ما با پيش روي در خيابان تكه تكه مي شويم : تصوير هزاران انسان كه با شتاب از كنار يكديگر رد مي شوند . خارج شدن از خيابان گام نهايي در تكميل همراهي با منطق خيابان است . آرامش بايد به خيابان باز گردد . خيابان مسير عبور است ، نه توقف ، نه تجمع . خيابانخواب ها ، اين منطق را به سخره مي گيرند .آنها جاي امني براي خوابيدن ندارند از اين رو امنيت خيابان ها را به خطر مي اندازند. آنها كه در اصطلاح علاف خوانده مي شوند نيز به جرم مخدوش كردن اين منطق خيابان محكوم مي شوند هر كس بايد پي كاري باشد و يا دست كم نشان دهد كه در پي كاري است . خيابان آغوش مي گشايد تا ما به آن داخل شويم ولي ما اين درخواست خيابان را تشديد ساخته و در آن افراط مي نماييم . ما با پي گيري منطق خيابان آن را به سوي فرا منطقش هول مي دهيم . ما در خيابان مي مانيم تا خيابان از اينجا بگريزد .
نگهبان ، پاسبان ، دربان و اما خيابان . چيزي بايد حفاظت شود اما چه چيز؟ مقاومت در برابر منطق خيابان به هم ريختن آن چيزي است كه قرار است از آن حفاظت شود . اما چه چيز؟ خيابان در خدمت نظم آمد وشد (هر آمدي بايد به شدني ختم گردد) ، نظم خريد و فروش ، نظم كار ، نظم توليد و مصرف و هر نظم ممكن ديگري است . در برابر آنچه در خدمت چيز ديگري است نمي توان مقاومت كرد تنها كار موثر واداشتن خيابان به انجام وظيفه اي خلاف انتظار است . مقاومت در برابر خيابان ، مقاومت در برابر كاركردهاي ديدباني و نظام مند آن است . آنجا كه آرامش خيابان به سمت وضعيتي خياباني مي شورد و خيابان وضعيت پارادكسيكال خويش را باز مي يابد وضعيتي كه خيابان ها سنگر بندي مي شود ، ويترين هاي جذاب مغازه ها شكسته مي شود ، نگاه ها از سمت امر تكراري هر روزه به سمت رخداد هاي در انتظار گرديده مي شود .
خيابان آنقدر موضوع جذابي است كه بتوان ساعت ها در موردش فكر كرد وصدها مطلب درباره اش نوشت اما جذاب ترين كار ، رفتن به خيابان و باز نگشتن است : يك وضعيت خياباني.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی