متافيزيك و پرورش نيروهاي درون

مذهبی :: متافيزيک در اسلام

موضوع: متافيزيك و پرورش نيروهاي درون

هدف از خلقت انسان عبادت و شناخت رب عظيم مي باشد. از بزرگترين مشكلات و موانع انسانِ آگاه در رسيدن به اين هدف مهم، كمبود وقت است، چرا كه مدت حضور بشر در اين كره خاكي بسيار اندك است. با يك محاسبه ساده مشخص مي شود كه بخش اعظم وقت در شبانه روز با خوردن، خوابيدن، صحبت كردن و همنشيني با سايرين تلف مي گردد. لذا حداقل سود ترك و يا كاهش عوامل مذكور، داشتن فرصت كافي براي پرداختن به امور معنوي و روحاني مي باشد.
از بزرگان دين در اين باب سخنان ارزشمندي بجا مانده است كه چراغ هدايتِ شيفتگان و پيروان مي باشد. اميد آنكه ما نيز در روشنايي آن به هدف و مقصود برسيم(انشاالله).
حضرت امام صادق(عليه السلام) ـ آن بحر علوم و معارف الهي و آسماني ـ مي فرمايند:«مؤمن را راحتي و آسايش حقيقي نباشد، جز در لقاي خداوند متعال. ولي آسايش دنيا در چهار چيز است: خاموشي و سكوت كه بوسيله آن حال قلب و نفس خويش و آنچه ميان تو و خالق خويش مي گذرد،بشناسي، عزلتي كه به اين وسيله از آفات ظاهري و باطني زمان نجات بيابي، گرسنگي اي كه شهوات و وسواس را به واسطه اش بميراني و شب بيداري اي كه قلبت را بدان نوراني كني و طبعت را صفا و روحت را پالايش دهي.»
در آثار بيشتر عرفا نيز از اين چهار مقوله ياد شده است. شيخ اكبر محيي الدين ابن عبداللـه حاتم طائي اندلسي مشهور به ابن عربي از عرفاي سوخته و كار آزموده و تيز بين مي باشد. آراء ابن عربي سالهاست كه در ميان عرفا، متفكران و محققان جهان اسلام مورد توجه بوده و مي باشد.
در كتابâ€œرسائل ابن عربيâ€ـ رسالة اول تحت عنوانâ€œحليه الابدالâ€ـ فصول اول تا چهارم در باب خاموشي، عزلت، گرسنگي و بي خوابي سخن به ميان آمده است. در مقدمة اين فصول ابن عربي از قول عبدالمجيدبن سلمه و او نيز از قول معاذبن اشرس(كه خود ازجمله ابدال است) اين چهار عامل را سبب ابدال شدن مي داند. تشريح اين چهار مقوله طي چهار فصل از رسالة اول توسط ابن عربي بيانگر اهميت آن از ديدگاه اين عارف بزرگ مي باشد.
عارف كامل آيت اللـه ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي(قدس سره) در كتاب ارزشمندâ€œالمراقباتâ€چنين نقل مي كند:«در حديث معراج است كه خداوند فرمود: يا احمد(صلي الله عليه وآله وسلم) آيا مي داني كه ميراث روزه چيست؟ عرض كرد: نه؟ فرمود: ميراث روزه كم خوراكي و كم گويي است، پس فرمود: سكوت موروث حكمت مي شود و حكمت موروث معرفت و معرفت موروث يقين است و چون بنده به مرتبة يقين برسد باكي ندارد كه چگونه بر او مي گذرد! به سختي يا به آساني؟ براي او متفاوت نيست و اين مقام صاحبانâ€œرضاâ€ است و هر كس به رضاي من عمل كند سه خصلت ملازم حال او خواهد بود: شكري كه آلوده به جهل و ناداني نباشد و ذكري كه فراموشي در آن راه نيابدو دوستي كه محبت مخلوقات را بر محبت من ترجيح نمي دارد و چون مرا دوست داشت من هم او را دوست خواهم داشت و خـلق خودم را به محبت او خـواهم گمـاشت و چشم و دل او را به جلال و عظمت خود گشاده خواهم ساخت و از او علم خاصه خلق را مخفي نخواهم داشت و در تاريكي هاي شب و روشنايي روز با او مناجات خواهم نمود تا اينكه گفتار او با ساير خلق منقطع گردد و مجالست او با آنها بريده شود و سخن خودم و كلام فرشتگانم را به گوش او مي رسانم مي شنوانم و راز خودم را كه از خلق خودم پنهان داشته ام بر او فاش مي سازم تا آنجا كه فرمود: البته عقل او را غرق در معرفت خود خواهم ساخت و خود در مقام عقل او جا خواهم گرفت. â€¦»
خاموشي و كم گفتن، عزلت و دوري از خلق، بيخوابي و كم خوابي، نخوردن و كم خوردن از جمله عوامل مهم در پرورش و هدايت نيروهاي دروني مي باشد. در احوال و آثار اكثر دانشمندان متافيزيك و بزرگان مكاتب اسرار به كرات به اين موضوعات برمي خوريم.

مطلب بعدی :: مطلب قبلی